Kolesterol Nedir?

Kolesterol Nedir?

Kolesterol yıllar içinde kötü bir ün yapmış olsa da, kendi başına kötü bir şey değildir.

Kolesterol, beyin, sinirler, kaslar, deri, karaciğer, bağırsaklar ve kalp dahil olmak üzere vücudunuzdaki hücre duvarlarında ve hücre zarlarında bulunan yumuşak, hafif sarı, doğal olarak oluşan mumlu bir maddedir. Vücudunuzun ürettiği birkaç yağ veya lipitten biridir. İşin açıkçası kolesterolün yaşamsal bir önemi vardır.

Yağ sindirimine yardımcı olur, seks hormonları (östrojen, progesteron ve testosteron dahil), D vitamini ve safra asitleri üretmek için kolesterol kullanır. Ancak, tüm bunları için sadece nispeten küçük bir miktar gerekir. Ve vücudunuz (karaciğeriniz, bağırsaklarınız ve hatta cildiniz) bol miktarda üretir — çoğumuzun yediğinde ihtiyacınızdan yaklaşık üç veya dört kat daha fazla kolesterol vardır. Aslında, kolesterol içeren çok fazla yiyecek yemek, yüksek kan kolesterolünün ana nedeni değildir.

Pek çok şey gibi, kolesterol çok fazla olmadığı sürece sizin için kötü değildir. Ancak hikaye o kadar basit değil. Muhtemelen bildiğiniz gibi, farklı kolesterol türleri vardır – bazıları kötü, bazıları iyi. Ve her türden ne kadarınız varsa, koroner kalp hastalığı (KKH) geçirme olasılığınızda muazzam bir fark yaratır.

Aslında sizin için iyi ya da kötü olan kolesterol değil, kan dolaşımınızı geçtiği yol önemli. Kolesterol mumlu olduğu için, sulu olan kanla karışamaz. Salata sosundaki yağ gibi, ayrı kalır. Gerekli olan hücrelere ve dokulara girmek için, proteinler ile bağlanır ve lipoproteinler adı verilen özel taşıyıcılar oluşturur. Bunları vücudun etrafında kolesterol taşıyan denizaltı benzeri kabarcıklar olarak düşünün. Bu “denizaltıların” bazıları dost, ama çoğu düşman.

LDL Kolesterol Nedir?

Düşük yoğunluklu lipoproteinler ( LDL ), birincil düşmanlardır. LDL, kandaki kolesterolün çoğunu (yüzde 75 ila 80) taşır ve arterler de dahil olmak üzere hücrelere yatırır. Orada bu parçacıklar arterleri daraltan plak oluşumuna katkıda bulunur. Bu, içinden geçebilen kan miktarını azaltır, kalbe ulaşan oksijen miktarını azaltır.

Bazı LDL tipleri de diğerlerinden daha tehlikelidir. Daha küçük, daha yoğun LDL parçacıkları kan damarlarına daha çok zarar verir, çünkü damarın astarını geçmeleri ve damar duvarına girmeleri daha kolaydır.

İdeal  LDL (Düşük yoğunluklu lipoproteinler) Seviyesi Nedir?

Bu, geçmişinize ve KKH (koroner kalp hastalığı) için diğer risk faktörlerine bağlıdır. Ancak 45 veya üstü bir erkekseniz veya 55 veya üstü bir kadınsanız ve KKH, diyabet, hipertansiyon veya prematüre KKH öyküsü yoksa ve sigara içmiyorsanız, amaçlamanız gereken şey şudur (seviyeler desilitre başına miligram olarak ölçülür veya mg / dl-bir desilitre yaklaşık 3 ons).

Optimal LDL seviyesi 100 mg/dl’den az.
130-159 mg / dl arası normal

160 mg/dl’nin üzerindeki herhangi bir seviye yüksektir.

Kilonuzdan sigara içip içmediğinize, ailenizin sağlık geçmişine kadar her şey — hatta  stres — LDL seviyenizi etkiler. Tabii ki, diyetiniz de, özellikle de yediğiniz yağ türleri de fark eder.

HDL Kolesterol Nedir?

Yüksek yoğunluklu lipoproteinler  (HDL), iyi adamlardır, dostunuzdur.  Kan dolaşımınızdaki “çöp kamyonları”dır adeta. HDL genellikle kanınızdaki kolesterolün yaklaşık yüzde 20 ila 25’ini dokulardan karaciğere taşır ve bu da onu yok eder.

Araştırmalarda, HDL düzeyinizdeki her yüzde 1 artış için kalp krizi riskinizin yüzde 3 ila 4 oranında düştüğü bulundu.

Buna karşılık, LDL düzeyinizdeki yüzde 1’lik bir düşüş, kalp krizi riskinizi sadece yüzde 2 azaltır.

Düşük HDL olması, diğer taraftan, genellikle diğer sorunları belirtir. Örneğin, düşük HDL olan birçok kişi de trigliseritler ve kalan lipoproteinler gibi diğer tehlikeli kan yağlarının yüksek seviyelerine sahiptir. Çünkü düşük HDL, “değersiz” kolestrolün atılması daha az “Çöp kamyonu” anlamına gelir. Düşük HDL ayrıca insülin direnci ve metabolik sendrom veya X sendromu belirtisi olabilir.

40 mg/dl’den daha düşük bir HDL seviyesi risklidir, 40-59 mg/dl ortalama ve 60 mg/dl koruyucudur.

Sigara içmek, fazla kilolu olmak, hareketsiz olmak ve yüksek karbonhidratlı bir diyet (kalorilerinizin yüzde 60’ından fazlası) tüketmek düşük HDL’ye katkıda bulunur. HDL dengesizliklerinin yaklaşık yarısı genetikten kaynaklanmaktadır.

Kadınlar genellikle erkeklerden daha yüksek HDL seviyesine sahip oldukları için şanslıdırlar. Ancak bazı doktorlar kadınların sağlıklı kalmak için bu yüksek seviyelere ihtiyaç duyduklarını düşünüyor ve HDL seviyesinin 60’dan daha yüksek olduğunu (normal hedef) kadınlar için en çok arzu edildiğini öneriyorlar.

LDL uzun zamandır kolesterol azaltma çabalarının odağı olmakla birlikte, araştırmacılar son zamanlarda kardiyovasküler sağlığınızı da etkileyen VLDL ve IDL (Ara yoğunluklu lipoproteinler) de dahil olmak üzere diğer bazı lipoproteinleri tanımlamışlardır.

2002 yılının sonlarında araştırmacılar , kalp hastalığınız varsa, HDL (Yüksek yoğunluklu lipoproteinler ) seviyenizin kalp krizi veya göğüs ağrısı riskinizi tahmin etmenize ve tedavileri belirlemenize yardımcı olabileceğini doğrulayan,  “LDL kolesterol,  ‘kötü’ kolesterol olsa bile, hikayenin sadece bir kısmını anlatır.  LDL kolesterol önemli olsa da, HDL olmayan kolesterolün en azından kalp hastalığı olan bu grupta daha önemli bir belirleyicidir.

 

LDL hedefiniz:
HDL olmayan hedefiniz olmalıdır:
160 mg / dl’den az
190 mg / dl’den az
130 mg / dl’den az
160 mg / dl’den az
100 mg / dl’den az
130 mg / dl’den az

 

HDL, LDL ve VLDL izlemek için yeterli değilmiş gibi, araştırmacılar koroner kalp hastalığı (KKH) riskinizde rol oynayan diğer lipoproteinler türlerini keşfediyorlar. Yine, standart kolesterol testi onları ölçmez, ancak çoğu tam bir lipid profiline dahil edilir.

Lipoprotein Nedir?

Lipoprotein(a), LP (a) olarak da bilinir, onu çevreleyen bir yapışkan protein (apoprotein A) ile LDL’nin küçük bir kısmından oluşur. Bu, LP(a) kan pıhtılarına neden olma ve arter daraltıcı plakların oluşumuna yol açma olasılığını artıran Velcro benzeri bir yapışkanlık verir. Ayrıca, pıhtıların çözülmesini önler. Bir pıhtının kalbinize veya beyninize kan akışını engelleyeceği tehlikesini arttırır.

Yüksek Lp (a) varsa, önümüzdeki 10 yıl içinde KKH( koroner kalp hastalığı) gelişme riski normal seviyeleri olan birinden yüzde 70 daha yüksektir. Risk, yüksek seviyelerin kalp krizi riskini iki katına çıkarabileceği özellikle kadınlarda önemlidir.

Menopoz veya postmenopoza yaklaşan bir kadınsanız, aile öyküsü kalp hastalığınız varsa, LP(a) seviyenizin test edilmesi hakkında doktorunuza danışın.

Sigara içmek veya fazla kilolu olmak gibi başka bir KKH (koroner kalp hastalığı) risk faktörü ile yüksek Lp(a) varsa, bu, LDL’niz için daha düşük bir hedef belirlemeyi veya yaşam tarzınızı değiştirme çabalarınızda daha agresif olmayı haklı çıkarabilir.

Kalp krizi geçiren kişiler üzerinde yapılan bir çalışmada , düşük apoprotein (a) ve yüksek apoprotein (B) seviyelerinin ikinci bir kalp krizi ihtimalini dört katına çıkardığı bulundu. Kombinasyon, kalp krizi geçirmemiş olanlar için de tehlike oluşturabilir. Aslında, araştırmalar apolipoprotein seviyelerinizin LDL veya HDL seviyelerinizden daha iyi bir kalp krizi geçirme olasılığınızı tahmin edebileceğini göstermektedir.

Apoprotein (a) için normal aralıklar kadınlar için 101-199 mg / dl ve erkekler için 94-178 mg/dl’dir. Apoprotein (b) için ise normal aralıklar kadınlar için 49-103 mg / dl ve erkekler için 52-109 mg/dl’dir.

Yazar: Tuncer B.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir