Ekonomik İstikrar Nedir?

Ekonomik İstikrar nedir?

Ekonomik İstikrar Nasıl Ölçülür?

Bu İstikrarı Ne Belirler?

Bir ülkede yaşadığınızı düşünün bu ülkenin borsası şahlanmış Unicorn formasyonunda… Adeta boynuzuyla zirveyi işaret ediyor.

Ülke  borsası Mart  Haziran arasında yaklaşık 2 ayda 90 binden 340 bine çıkmış. Neredeyse 4 kat zenginleşmiş gibi görünüyor.

Peki halk 4 kat zenginleşti mi?

Yaşadığınızı düşündüğünüz ülkede pencereden dışarı baktığınızda sokaklarda ayaklanmalar.. gıda sıkıntısı… siyasi kriz… yakıt krizi o kadar derin ki yakıt tankerlerine ordu korumalık yapıyor…

Burası  Venezuela..

investing.com’dan alınmıştır. – Ekonomik İstikrar Nedir?

 

Bu grafikte 2012’den bu yana Venezuela borsasının performansını görüyorsunuz.

Peki bu aksaklık nereden kaynaklanıyor? Evet “aksaklık”. Bir malın fiyatı bu kadar çok volatil olursa orda aksaklık vardır.

Peki, bu kadar yükselmesi ama halkın alım gücü ne durumda?

Son 2 ayda 4 katı zenginleşen borsa insanları ihya etmedi. Parası borsada değerlendirip 4 katına çıkartan yatırımcı Venezuela’lı hemşehrimin cebindeki paranın alım gücü 2 ay öncekinin çeyreğinden de azı kadar oldu.

Aksaklık, Venezuela’nın para birimi olan Bolivar’ın, hiperenflasyon  eğilimine girmesi. Yakın tarihte, büyük durgunluğun derinliklerinde Zimbabve’de de benzer bir sorun ortaya çıktı ve sonunda Afrika ülkesinin para birimini tamamen hurdaya çıkarmasına ve ABD dolarını bir değişim aracı olarak kullanarak ekonomisini yeniden başlatmasına neden oldu.

Önemli ölçüde daha zayıf bir para birimi, hisse senetleri de dahil olmak üzere her şeyin fiyatını bozar.   Bu nedenle, Venezuela stoklarındaki belirgin patlama, ülkenin son sıkıntılarının, altta yatan gücün bir işaretinden daha fazla bir yansımasıdır.

Venezuela ekonomisi, siyasi ve piyasa temelli faktörlerin bir karışımı nedeniyle iki yıldan fazla bir süredir serbest düşüşte. İkinci kategoride, Venezuela’nın başlıca ihracatı olan Ham petrol fiyatındaki 2014’teki çöküşle başlayabiliriz:

Özellikle petrol gelirindeki düşüş, Cumhurbaşkanı Nicolas Maduro ve selefi  Hugo Chavez’in (rest in peace) ülke ekonomisinde yaptıkları en büyük hata  olan Venezuela’nın para politikasıdır.

“Harcamaları teşvik etmek için giderek daha fazla Bolivar basmak oldu.”

Bununla birlikte, bol miktarda Bolivar kaynağı.  Sonuç olarak, satıcılar aynı mallar için daha fazla Bolivar talep ettikçe fiyatlar yükselir — alın size enflasyonun tanımı.

Bolivarlar(Venezuela para birimi) ile fiyatlandırılan hisse senetlerinin fiyatının da çok daha yüksek olmasına yardımcı oldu. Caracas ( Venezuela başkenti ) Menkul Kıymetler Borsası’nın 15 büyük Venezuela hissesini izleyen Benchmark IBC Endeksi, son 12 ay içinde neredeyse yüzde 600 arttı ve bu da nominal olarak dünyanın en iyi performans göstermesini sağladı.

Zimbabve gibi, Venezuela hükümeti düzenli enflasyon verilerini yayınlamayı bıraktı. Tabi önce ne kadar para bastıklarını yayınlamayı sonra merkez bankası kaynaklarını yayınlamayı bıraktılar en son da enflasyon verilerini  yayınlamayı bıraktılar.


Buraya kadar pratikte neler yaşandığını aktarmaya çalıştım. Yazının bundan sonraki kısmı ise teori ne der onu açıklamaya çalışacağım.


İstikrar ve Büyüme Politikaları

Ekonomik istikrar, istikrarlı fiyatlar ve istikrarlı ve sürdürülebilir büyüme gibi diğer makro ekonomik hedeflerin elde edilmesini sağlar . Aynı zamanda iş yaratma ve Ödemeler Dengesi için doğru ortamı yaratır . Bunun nedeni büyük ölçüde istikrarın kesinlik ve güven yaratması ve bunun teknoloji ve beşeri sermayeye yatırımı teşvik etmesidir.

Ne yazık ki, küreselleşmenin istenmeyen bir sonucu, petrol ve emtia fiyat şokları gibi arz tarafı şokları ve kredi krizi gibi talep tarafı şokları da dahil olmak üzere ekonomik şokların artan olasılığıdır.

İstikrarı Teşvik Etmek İçin Politikalar

Mali Stabilizatörler

İlerici vergiler ve artan refah ödemelerini içeren yerleşik otomatik mali dengeleyiciler, ekonomik bir şokun ardından bir ekonomiyi istikrara kavuşturmak için bir amortisör sağlar. Bunların kombine etkisi, alışılmadık derecede güçlü büyüme dönemlerinde mali sürüklenme ve çok zayıf büyüme veya negatif büyüme dönemlerinde mali artış yaratmaktır. Vergi avantajı sistemine otomatik stabilizatörler yerleştirildiğinde negatif veya pozitif talep yan şokları daha hızlı dengelenebilir.

Dalgalı Döviz Kurları

Dalgalı döviz kurları da otomatik dengeleyici olarak görülüyor. Bir ekonomiyi etkileyen olumsuz bir talep veya arz şoku durumunda, döviz tüccarları para birimini satarken döviz kuru düşecek ve ihracat fiyatlarında düşüşe ve rekabet gücünde otomatik bir artışa yol açacaktır. Dış talebin fiyat esnekliği olduğu varsayıldığında, ihracat geliri artacak ve yukarı yönlü bir çarpan etkisi ile toplam talep geri dönecektir.

Para politikası

Bu otomatik dengeleyicilere ek olarak, faiz oranlarını yükseltmek veya düşürmek gibi parasal koşulları değiştirerek veya para arzını genişleterek veya daraltarak kısa vadeli istikrar sağlanabilir.

Yazar: Tuncer B.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir